WAJDA: re-wizje. Przegląd filmów Andrzeja Wajdy w 100. rocznicę urodzin

marzec - grudzień 2026

W setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy zapraszamy na wyjątkowy przegląd „WAJDA: re-wizje” – cykl dziesięciu filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina. To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także ponowne spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują.

Andrzej Wajda to jedyny polski twórca uhonorowany Oscarem za całokształt twórczości i zarazem jedna z najważniejszych postaci światowej kinematografii. Reżyser, scenarzysta, inscenizator teatralny, kierownik artystyczny legendarnego Zespołu Filmowego „X”, pedagog, działacz opozycji demokratycznej, dla którego kino stanowiło zobowiązanie artystyczne, obywatelskie i moralne.

Choć dziś bywa postrzegany jako twórca pomnikowy, należący do przeszłości, Wajda pozostaje reżyserem zaskakująco nowoczesnym. Jego filmy do dziś zachwycają narracyjnym mistrzostwem, dynamiką rytmu, malarską wrażliwością i intensywną metaforyką. Był demiurgiem planu filmowego – zawsze perfekcyjnie przygotowanym, pełnym energii i pasji, z ogromną czułością podchodzącym do aktorów i współpracowników. Odkrywał talenty, inspirował młodszych twórców i potrafił wydobywać maksimum możliwości z całych zespołów artystycznych.

Przegląd rozpocznie się w marcu, w miesiącu urodzin Reżysera a potrwa do grudnia. Mini-retrospektywa „WAJDA: re-wizje” ma na celu przywrócenie Wajdy jako twórcy aktualnego – nowoczesnego, młodzieńczego w ekspresji i niezwykle dynamicznego – reżysera, który zawsze trzymał rękę na pulsie współczesnej kultury i z niezwykłą przenikliwością opowiadał o młodych ludziach uwikłanych w historię, politykę i narodowe mity. Dobór filmów podkreśla różnorodność jego dorobku: obok arcydzieł powszechnie uznanych pojawiają się tytuły, które dziś szczególnie domagają się reinterpretacji a program przeglądu został ułożony w rytmie kalendarza – każdy miesiąc przynosi inny tytuł, korespondujący z porą roku, nastrojem i tematyką filmu. Cykl otwiera „Popiół i diament” (1958) – film szczególny: najważniejszy i najbardziej osobisty w dorobku Wajdy.

„WAJDA: re-wizje” to zaproszenie do dialogu z klasyką – do ponownego spotkania z filmami, które współtworzyły naszą wrażliwość i język kina. Przegląd kierujemy zarówno do widzów, którzy dorastali z filmami Wajdy, jak i do młodszej publiczności, dla której będzie to pierwsze spotkanie z jego twórczością na dużym ekranie.

18 kwietnia 2026 /sobota/ | 16:00

WESELE

Wesele / The Wedding,
reż. Andrzej Wajda, Polska 1972, 102’

Portret polskiej inteligencji i chłopstwa końca XIX wieku, których przedstawiciele spotykają się na weselu w bronowickiej chacie. Na ślub literata i mieszczucha (Pana Młodego) z chłopką z Bronowic (Panną Młodą) przybywają goście z dwóch środowisk: inteligencji krakowskiej i lokalnego chłopstwa. W trakcie suto zakrapianej nocy poszczególne postaci – m.in. Dziennikarz, Poeta, Gospodarz i Czepiec – spotykają symboliczne zjawy, które konfrontują ich z konkretnymi postawami, lękami i niespełnionymi aspiracjami narodowymi. Brak porozumienia między klasami, nieprzepracowane traumy historyczne uniemożliwiają jednak jakiekolwiek porozumienie – nawet jeśli tajemniczy Wernyhora, wręczając Złoty Róg, daje uczestnikom wesela szansę na zainicjowanie narodowowyzwoleńczego buntu.

Legendarny dramat Stanisława Wyspiańskiego wydawał się niemożliwy do przeniesienia na ekran. Wajda był jednak u szczytu mocy twórczych, do realizacji filmu zaprosił najwybitniejszych artystów z różnych dziedzin (za akustykę odpowiadali: Czesław Niemen, Eugeniusz Rudnik i Stanisław Radwan), zaangażował najlepszych aktorów polskich teatrów, wnętrze chaty zbudował w studio w Warszawie, a plenery nagrał w Krakowie i Bronowicach. Filmowi nadał niezwykłą energię obrazu, każąc Witoldowi Sobocińskiemu prowadzić kamerę w rytm muzyki granej na planie zdjęciowym. Stworzył imponującą feerię barw i dźwięków, genialnego rytmu, choreografii i dynamiki. Mało który film zasłużył na Oscara za montaż jak Wesele właśnie.

Nagrody: Srebrna Muszla na MFF w San Sebastián

A visually, sonically, and narratively dazzling adaptation of Wyspiański’s drama—a modernist spectacle that demonstrates the universal power of Polish symbols and the expressive strength of national cinema.”

Pokaz w ramach Nocy Kin Studyjnych, bilety w cenie 1zł do zakupienia w kasie kina od 13 kwietnia,
ilość miejsc ograniczona.

2 maja 2026 /sobota/ | 18:30

NIEWINNI CZARODZIEJE

Niewinni czarodzieje / Innocent Sorcerers,
reż. Andrzej Wajda, Polska 1960, 83’

Podczas wspólnej nocy Bazyli, lekarz sportowy i muzyk jazzowy, oraz Pelagia, o której niewiele wiemy, prowadzą grę, przekomarzają się i starają uciec od własnych uczuć. Kryją się pod maską słów i póz, tak jakby prawda była najbardziej niebezpiecznym i reglamentowanym dobrem w Polsce Ludowej. Bohaterowie wędrują po nocnej Warszawie, trafiają na prywatkę u znajomych, rozmawiają z innymi młodymi ludźmi, a nad ranem wracają do mieszkania Pelagii, gdzie ich relacja zostaje wystawiona na próbę bliskości i decyzji o pozostaniu razem lub rozstaniu. Bohaterowie, świadomi zewnętrznych ograniczeń, próbują przeżyć swoją młodość, będąc zarazem nowocześni i niedojrzali.

Środowiskowy portret młodzieży, nakreślony na tle pięknie filmowanej Warszawy przełomu lat 50. i 60., z muzyką Krzysztofa Komedy, stanowi dziś świadectwo czasów początków „małej stabilizacji”. Film był bardzo niechętnie przyjęty przez ówczesną władzę, rok czekał na premierę, aż wreszcie lekko ocenzurowany trafił do wąskiej dystrybucji. Jest pierwszym dziełem Wajdy o tematyce współczesnej i jednym z dowodów rodzącej się w Polsce Nowej Fali.

During a single night spent together, Bazyli, a sports doctor and jazz musician, and Pelagia, about whom we know very little, engage in a subtle game—teasing each other and trying to flee from their own emotions. They hide behind words and poses, as if truth were the most dangerous and strictly limited commodity in People’s Poland. Roaming through nocturnal Warsaw, they drift from one encounter to another, attend a private party at friends’ place, talk with other young people, and at dawn return to Pelagia’s apartment, where their relationship is finally tested by intimacy and the choice between staying together or parting ways. Aware of the external constraints surrounding them, they attempt to live out their youth, poised between modern self-awareness and emotional immaturity.

A generational portrait of young people set against the beautifully filmed Warsaw of the late 1950s and early 1960s, accompanied by Krzysztof Komeda’s jazz-inflected score, the film stands today as a vivid document of the era of the early “little stabilization.” Poorly received by the authorities, it waited a year for its release and eventually reached audiences only in a lightly censored, limited distribution. It was Wajda’s first film to address contemporary subject matter and one of the earliest signs of the emerging Polish New Wave.